Czy ortodonta każe mi nosić aparat na zęby?

To pytanie słyszy każdy rodzic, którego pociecha rozpoczyna leczenie ortodontyczne. I choć odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista – co do zasady leczenie ortodontyczne polega na leczeniu wad zgryzu i nieprawidłowości zębowych, a te ortodoncja eliminuje poprzez odpowiednio dobrane i regulowane aparaty ortodontyczne – to wybór spośród szerokiej gamy aparatów dostępnych na rynku nie jest już taki prosty.

W dzisiejszym artykule odpowiemy na pytania dotyczące różnych rodzajów aparatów na zęby oraz różnic między nimi, nie tylko cenowych.

Aparat na zęby – MUST HAVE leczenia ortodontycznego

Aparat ortodontyczny można porównać do sprzętu rehabilitacyjnego, którego zadaniem jest leczenie nieprawidłowości w budowie jamy ustnej, a więc:

  • przywracanie właściwego, fizjologicznego zwarcia między szczęką a żuchwą,
  • wyrównanie i prawidłowe ustawienie zębów w łukach zębowych,
  • leczenie wad zgryzu.

Co do sposobu funkcjonowania aparaty ortodontyczne dzieli się na ruchome i stałe. To, jaki z tych aparatów przypadnie nam w udziale jest zależne przede wszystkim od naszego wieku oraz leczonej wady. W niektórych sytuacjach, kiedy leczenie wady jest możliwe przy użyciu zarówno aparatu ruchomego, jak i stałego sami będziemy mogli wybrać jego typ. Na ogół w takich sytuacjach decyduje koszt aparatu, który w przypadku aparatu ruchomego jest zdecydowanie niższy. Niestety mniejsza jest również skuteczność aparatu, dlatego na efekty trzeba czekać dłużej, a i nie zawsze są one w pełni zadawalające.

Wróćmy jednak do charakterystyki różnych typów aparatów, jakie lekarz ortodonta może zastosować podczas leczenia.

Aparaty ruchome

Jak sama nazwa wskazuje aparaty ruchome zakłada się i zdejmuje, a długość ich noszenia w trakcie doby określa lekarz prowadzący – często zaleca się wyłącznie spanie z założonym aparatem, dzięki czemu pacjent nie odczuwa dyskomfortu związanego z jego noszeniem. Ze względu na ich skuteczność aparaty ruchome zaleca się przede wszystkim dzieciom w fazie wzrostu szczęki, a więc tym posiadającym jeszcze zęby mleczne oraz tym w fazie wymiany zębów mlecznych na stałe. Zależnie od wady stosuje się różne typy aparatów ruchomych. Wszystkie one składają się z płytek akrylowych, klamer oraz drucianych łuków, które dopasowuje się do zębów.

Aparaty stałe

Ze względu na wysokie koszty leczenia aparaty stałe długo nie były w Polsce popularne, i to do tego stopnia, że lekarze ortodonci nawet nie proponowali ich założenia swoim pacjentom. Obecnie, wciąż relatywnie drogie, aparaty stałe są coraz częściej stosowane w gabinetach ortodontycznych. Zakłada się je głównie młodzieży oraz dorosłym, gdyż to w ich przypadku aparaty ruchome okazują się niewystarczające – wiąże się to z większą siłą nacisku oraz nieprzerwanym działaniem, jakich nie możemy uzyskać stosując aparat ruchomy.

Ruchomy czy stały – jaki aparat dla kogo?

Rozpoczynając leczenie ortodontyczne we wczesnym wieku możemy się spodziewać, że ortodonta zaproponuje naszemu dziecku aparat ruchomy – takie rozwiązanie zaleca się w przypadku dzieci między 4 a 12 rokiem życia. Rodzic trzynastolatka odwiedzającego po raz pierwszy gabinet ortodontyczny powinien się liczyć z koniecznością zainwestowania w aparat stały.

Aparaty stałe pozwalają na krygowanie poważnych wad zgryzu, dlatego poleca się je młodzieży po dwunastym roku życia oraz dorosłym. Ortodoncja nie przewiduje wykorzystywania aparatów stałych do leczenia wad u pacjentów posiadających jeszcze zęby mleczne. Warunkiem rozpoczęcia leczenia ortodontycznego przy użyciu aparatu stałego jest więc posiadanie zębów stałych.

Jeśli już zdecydujemy się na aparat stały będziemy mogli wybrać z szerokiego wachlarza możliwości. W zasadzie możliwości te nie różnią się sposobem działania, czy też efektywnością, a wyłącznie wyglądem – jedne są bardziej, a inne mniej estetycznie. Niestety im bardziej estetyczne jest rozwiązanie, z tym wyższym kosztem musimy się liczyć. Najdroższe obecnie na rynku są aparaty lingwalne. Dlaczego? Bo są całkowicie niewidoczne. Ta innowacyjna technologia leczenia ortodontycznego polega na mocowaniu przygotowanego indywidualnie dla każdego pacjenta aparatu po wewnętrznej stronie zębów. Dzięki czemu rozwiązanie jest bardzo dyskretne, a zarazem o wiele wygodniejsze w użytkowaniu niż tradycyjny aparat stały. 

Leczenie ortodontyczne – jak wybrać gabinet?

Zanim osiągniemy etap wyboru aparatu na zęby, najpierw musimy wybrać lekarza, któremu powierzymy nasz zgryz. W dużych miastach, takich jak Warszawa znalezienie ortodonty nie jest trudne – na samym Śródmieściu do wyboru mamy co najmniej kilkanaście rekomendowanych gabinetów. Co jednak w sytuacji, kiedy w okolicy przyjmuje tylko jeden ortodonta lub nie ma go w cale? Leczenie ortodontyczne wymaga regularnych wizyt, jednak najczęściej są to wizyty comiesięczne. W takiej sytuacji nie warto wybierać gabinet tylko dlatego, że mamy blisko. Lepiej udać się na konsultację w renomowanym gabinecie, gdzie nasz zgryz obejrzy wykwalifikowany ortodonta dysponujący odpowiednim zapleczem sprzętowym i trzymający rękę na pulsie w dziedzinie najnowszych technologii leczenia, które zmieniają się w zastraszającym tempie.