Czy leczenie ortodontyczne dorosłych jest skuteczne?

Polska jest jednym z tych krajów, w których przez długi czas pokutowało przekonanie, że wady zgryzu niewyleczone u dziecka u osoby dorosłej stają się nieodwracalne. Dlatego też dorośli z wadami zgryzu, którzy w dzieciństwie nie mieli możliwości odwiedzenia gabinetu ortodontycznego w dorosłym życiu na ogół nie szukali pomocy u ortodonty, nawet jeśli mieli się do niego udać z polecenia stomatologa. Drugą przyczyną były, i w dalszym ciągu są, wysokie koszty leczenia. Należy bowiem pamiętać o tym, że bezpłatna opieka ortodontyczna w Polsce przysługuje wyłącznie dzieciom do 12 roku życia. 

Czy leczenie ortodontyczne osób dorosłych ma sens? A może jest tylko drogą fanaberią, która stała się modna za sprawą gwiazd takich jak Agnieszka Chylińska? Na te oraz wiele innych pytań dotyczących ortodoncji postaramy się odpowiedzieć w dzisiejszym artykule, który w sposób szczególny kierujemy do dorosłych borykających się z wadami zgryzu oraz ich nieprzyjemnymi konsekwencjami. 

Ortodoncja

Odpowiedź na pytanie o skuteczność leczenia ortodontycznego osób dorosłych należy rozpocząć od próby zdefiniowania ortodoncji oraz zakresu jej zainteresowań. Ortodoncja to dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem wad zgryzu, wad szczękowo-twarzowych oraz korygowaniem nieprawidłowości zębowych. Działania podejmowane w celu leczenia wad zgryzu określa się mianem leczenia ortodontycznego. Tak rozumiane leczenie obejmuje szereg zróżnicowanych działań, w tym także zabiegów stomatologicznych i może być przeprowadzane z powodów profilaktycznych i/lub estetycznych. Co do zasady, leczeniu ortodontycznemu poddaje się pacjentów niezależnie od wieku.

Skąd więc pokutujące wśród Polaków przekonanie, że lekarz ortodonta nie będzie w stanie pomóc dorosłemu pacjentowi? Wszystko wskazuje na to, że nasze mylne postrzeganie ortodoncji wynika z niewystarczającej wiedzy na temat możliwości leczenia oferowanych przez tę dziedzinę stomatologii, a także przekonania – które najprawdopodobniej wyrosło na gruncie polityki NFZ względem finansowania leczenia ortodontycznego u młodzieży – że, leczenie, jeśli ma być skuteczne, musi zostać podjęte w okresie wyrastania zębów stałych. Faktycznie, wiele metod leczenia, po które na co dzień sięgają ortodonci przynosi najlepsze efekty, kiedy zastosuje się je w fazie wzrostu szczęki. Nie oznacza to jednak, że dorośli, którzy w dzieciństwie nie podjęli leczenia ortodontycznego nie mają szansy na zdrowy zgryz, a jeśli nie na całkowicie zdrowy, to przynajmniej zdrowszy.

Zdrowy zgryz – o co tyle krzyku?

Wydawać by się mogło, że krzywe zęby to wyłącznie problem natury estetycznej. Tymczasem wady zgryzu to szereg zaburzeń, które dotykają zębów oraz łuków zębowych upośledzając ich wzajemne relacje jednocześnie prowadząc do zaburzeń funkcji jamy ustnej. I tak wady zgryzu mogą utrudniać jedzenie, mówienie, a nawet oddychanie. Wady zgryzu, a także nieprawidłowości zębowe mogą powodować nadmierne ścieranie się zębów i zwiększać ich podatność na próchnicę.

Wady zgryzu mogą być wrodzone lub nabyte. Pierwsze występują w wyniku oddziaływanie czynników genetycznych lub negatywnych czynników zewnętrznych oddziałujących na płód poprzez organizm matki. Drugie wykształcają się w ciągu pierwszych lat życia dziecka i najczęściej stanowią konsekwencje niewłaściwych nawyków. Nabyte wady zgryzu mogą również powstawać podczas nieprawidłowości mających miejsce podczas wymiany zębów mlecznych na stałe lub w wyniku urazów mechanicznych twarzy.

Wady zgryzu możemy dodatkowo podzielić ze względu na płaszczyzny, których dotykają. Wymienia się więc wady:

  • pionowe, a więc nieprawidłowości połączenia dolnego łuku zębowego względem górnego,
  • poziome, a więc nieprawidłowości między dolnym i górnym łukiem zębowym występujące w płaszczyźnie poziomej,
  • poprzeczne, a więc nieprawidłowości, w wyniku których zęby z łuków dolnego i górnego nachodzą na siebie w różnych konfiguracjach.

Wady zgryzu oraz nieprawidłowości zębowe leczy się przy użyciu specjalistycznych aparatów ortodontycznych. Do niedawna, ze względu na funkcjonalność oraz stosunkowo przystępną cenę prym wiodły aparaty ruchome. Obecnie, gdy tylko pozwala na to leczona wada pacjenci sięgają po aparaty stałe. Te drugie znane są z szybszych rezultatów, w szczególności w przypadku prostowania zębów.

Warszawa – ortodoncja dla dorosłych

Ze względu na zakończenie wzrostu szczęki dolnej oraz górnej leczenie ortodontyczne dorosłych różni się od leczenia dzieci i wymaga zastosowania innych narzędzi oraz metod. Dlatego też lekarze ortodonci często decydują się na pewnego rodzaju specjalizację, w wyniku czego nie każdy ortodonta dziecięcy podejmuje się leczenia osób dorosłych i odwrotnie. Jeśli jako osoby dorosłe zdecydujemy się zerwać ze stereotypem i skorzystać z pomocy ortodonty, upewnijmy się, że trafiliśmy do właściwego. Znajdziemy go m.in. na warszawskim Śródmieściu w klinice stomatologicznej DENTAL MAX.